کار ارزانی که برای زمین گران تمام می‌شود/ سوختن زمین‌های شمال در آتش ناآگاهی
آتش زدن کاه و کلش و باقیمانده محصولات کشاورزی در زمین از اقداماتی است که توسط کشاورزان در فصل برداشت انجام می‌شود.

کشاورزان برای آماده‌سازی زمین‌های‌شان برای کشت بعد و از بین بردن مازاد و باقیمانده برداشت قبلی این کار را انجام می‌دهند اما این اقدام مشکلات و ضررهایی را هم برای خاک و همچنین محیط زیست ایجاد می‌کند.

حتی در برخی از جاده‌های استان و راه‌های مواصلاتی که زمین‌های کشاورزی در اطراف آن هستند دود ناشی از آتش زدن زمین‌های کشاورزی مشاهده می‌شود و در برخی مسیرها باعث مشکلات در رفت و آمد خودروها هم شده است.

علاوه بر این آتش زدن زمین باعث سرایت آتش به زمین‌های کشاورزی مجاور و همچنین در صورت وجود جنگل و مراتع حریق به جان جنگل‌ها هم افتاده است.

*هدر دادن کود سبز

یک کارشناس ارشد باغبانی با اشاره به اینکه کاه و کلش موجود در مزارع پس از برداشت محصولات به طور طبیعی بعد از مدتی در خاک تجزیه و به عنوان مواد آلی در خاک وجود خواهد داشت، افزود: این مواد به عنوان کود سبز سبب افزایش مواد آلی و حاصلخیزی خاک می‌شود.

فرزانه نوربخش در ادامه با بیان اینکه سوزاندن کاه و کلش و باقیمانده محصولات مانع از انجام این فرآیند می‌شود، بیان کرد: به مرور زمان زمین‌های کشاورزی با کاهش مواد آلی خاک و حاصلخیزی روبرو شده که نیاز به مصرف کودهای شیمیایی پیدا کرده و در نتیجه همین امر سبب آلودگی زیستی و آلودگی آب‌های زیرزمینی می‌شود.

وی با بیان اینکه سوزاندن مزارع باعث از بین رفتن میکروارگانیسم‌ها و موجودات خاکزی مانند کرم‌های خاکی و ... می‌شود، خاطرنشان کرد: فعالیت این موجودات در خاک باعث حاصلخیزی و تهویه بهتر خاک می‌شود.

* وجود خطر آب‌شویی و فرسایش خاک

این کارشناس ارشد باغبانی افزود: کاهش میزان مواد آلی موجب افزایش خطر آب‌شویی و فرسایش خاک شده و همچنین این امر کاهش رطوبت موجود در خاک را در پی دارد.

در همین ارتباط عزیزالله شهیدی‌فر در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس در شهرستان ساری اظهار کرد: آتش زدن زمین‌های کشاورزی برای از بین بردن کاه و ساقه‌های دیگر محصولات مضرات زیادی برای زمین دارد و مسائل و مشکلات زیست محیطی را هم به دنبال دارد.

وی با اعلام اینکه سوزاندن زمین بافت خاک را از بین می‌برد، افزود: برافروختن آتش در زمین کشاورزی حشرات مفید را که باعث کنترل آفات می‌شود را هم از بین می‌برد.

* آتش زدن هیچ سود و مزایایی برای زمین ندارد

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی استان مازندران  با اشاره  به اینکه آتش زدن مواد باقیمانده در زمین کشاورزی هیچ سود و مزایایی برای زمین ندارد خاطرنشان کرد: باقی ماندن کاه وکلش در زمین باعث بازگشت آن به خاک شده و جز مواد غذایی خاک می‌شود.

این مسؤول با بیان اینکه سوزاندن زمین مواد آلی خاک را از بین می‌برد بیان کرد: با کاهش مواد آلی حاصلخیری خاک کم شده و  باروری محصول برای دوره بعد هم کاهش می‌یابد.

شهیدی‌فر با اشاره به اینکه این امر باعث ازبین رفتن رطوبت خاک هم می‌شود، یادآور شد: ماندن مواد و ساقه‌ها و اضافات محصول در زمین برای زمین‌های کشاورزی بسیار مطلوب بوده و نیاز به آتش زدن و خارج کردن آن نیست.

* کشت دوم نیاز به از بین بردن کاه و کلش ندارد

وی در پاسخ به این سؤال که چه روشی برای خارج کردن کاه و کلش برای کشت دوم انجام شود، عنوان کرد: در برخی موارد آتش زدن زمین‌های کشاورزی کشت دومی در کار نیست و کشاورزان بدون اینکه کشتی برای بار دوم داشته باشند اینکار را انجام می‌دهند، حتی برای کشت دوم هم نیاز به خارج کردن و از بین بردن کاه و کلش نبوده و فقط با شخم و شیار زمین همراه با باقیمانده محصولات می‌توان زمین را آماده برای کشت دوم کرد که در صورت وجود آن به عنوان مواد غذایی  حاصلخیزی خاک هم بیشتر می‌شود.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی استان مازندران با اشاره به اینکه در ارتباط با این موضوع و جلوگیری از سوزاندن زمین‌ها آموزش و ترویج برای کشاورزان در حال انجام است، تصریح کرد: کارشناسان کشاورزی آموزش‌های لازم را به کشاورزان در این زمینه با برگزاری کلاس‌های آموزشی می‌دهند.

*اقدام قانونی و حبس برای متخلفان در زمین‌های کشاورزی

این مسؤول با اشاره به بحث‌های قانونی پیرامون آتش زدن زمین‌های کشاورزی بیان کرد: بر اساس قانون آتش زدن زمین‌های کشاورزی تا یک سال حبس به دنبال خواهد داشت و این مورد در حال حاضر در استان گلستان انجام شده است.

شهیدی‌فر از کشاورزان خواست تا برای حفظ حاصلخیزی خاک و مواد آلی آن از آتش زدن مواد باقیمانده و کاه و کلش در زمین‌های‌شان خودداری کنند و در ادامه گفت: این مزارع و زمین‌های کشاورزی برای نسل‌های آینده هم تعلق دارد که باید برای نگهداشت آن تلاش کنیم.

علاوه بر مضرات آتش زدن مزارع برای خاک و حاصلخیزی آن دود ناشی از برافروختن آتش مشکلاتی را برای مردم بوجود می‌آورد و همچنین هوا را هم آلوده می‌کند.

* دودهای ناشی از گستردگی آتش باعث آلودگی و ناپاکی هوا می‌شود

 احمد اسدی معاون پیش بینی هوای استان مازندران در ارتباط با آتش زدن زمین‌های کشاورزی اظهار کرد: در زمان و فصل برداشت که آتش زدن گسترده در زمین ایجاد می‌شود ناپاکی و آلودگی هوا را به دنبال دارد.

وی با بیان اینکه در زمان برداشت در فضاهای باز بوی سوختگی ناشی از دود کاه احساس می‌شود افزود: مسائل زیست محیطی و خطر سرایت آتش به جنگل‌ها از مواردی است که باید مورد توجه کشاورزان قرار گیرد تا اقدام به چنین کاری نکنند.

* مجازات برای عاملان آلودگی هوا و محیط زیست

 ولی الله نانواکناری بیان کرد: هر موضوعی که باعث آلودگی هوا و محیط زیست شود دارای مجازات است و برای عامل آن مجازات اجرا می‌شود.

نماینده مردم بابلسر در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه سوزاندن کاه در زمین‌های کشاورزی برای محیط زیست و منابع طبیعی ضرر ایجاد می‌کند، خاطرنشان کرد: کاهی که در زمین است می تواند به صورت کود قابل بهره برداری باشد که با سوزاندن آن منابع مغذی زمین از بین رفته و موجودات زنده که عامل تقویت زمین هستند هم نابود می‌شود.

وی ادامه داد: این موضوعات که باعث و عامل ضرر به محیط زیست و سبب آلودگی هوا و ضرر به جامعه است قانون تصویب کرده است که برای این افراد مجازات در نظر گرفته شود.

* جهاد کشاورزی در این زمینه ورود پیدا کند

نانواکناری با اشاره به اینکه شاید کشاورزان نسبت به موضوع و مسائل قضایی اطلاعات کافی نداشته باشند بیان کرد: جهاد کشاورزی باید ورود پیدا کرده و اگر فرهنگ سازی صورت گیرد خود کشاورزان قطعا اقدامات مثبتی در این زمینه انجام خواهند داد.

وی یاد آور شد: اقدامات قانونی در این زمینه از طریق قضایی و رای قاضی دنبال و به فراخور موضوع رسیدگی صورت می گیرد.

آتش زدن باقیمانده محصولات و کاه و کلش در زمین‌های کشاورزی که شاید به ظاهر کار ساده و برای کشاورزان کار ارزانی به نظر می‌رسد مضرات زیادی مانند آسیب بافت خاک، از بین رفتن حاصلخیزی آن، کاهش باروری مزرعه، کاهش رطوبت و از بین رفتن حشرات مفید و ... را باعث می‌شود.

علاوه بر این مضرات که بر زمین‌های کشاورزی وارد می‌شود آلودگی هوا، مسائل محیط زیست و سرایت آتش به جنگل و خسارت به منابع طبیعی از دیگر هزینه‌های این اقدام که کشاورزان به جامعه وارد می‌آورند.

آشنا کردن کشاورزان با مسائل کشاورزی و حاصلخیزی خاک و کاهش باروری مزارع در صورت آتش زدن باقیمانده محصولات می‌تواند از اقداماتی باشد تا از آتش زدن زمین های کشاورزی جلوگیری شود و در صورت آگاهی از این مسائل و اقدام مجدد آن انتظار می‌رود تا برخورد قانونی قاطعی که قطعا از عوامل بازدارنده این عمل اشتباه است صورت گیرد تا دیگر شاهد این اقدام اشتباه و زیان‌آور نباشیم.