رونق اقتصاد روستاهای مازندران با برپایی بازارهای هفتگی
امروزه با وجود توسعه تجارت در شهرها و روستاها و ورود سوپرمارکت‌ها، هایپرمارکت‌ها، فروشگاه‌های زنجیره ای و فروشگاه‌های آنلاین به اقتصاد خانواده ها ، هنوز شاهد برپایی بازارهای سنتی و هفتگی در مازندران هستیم. در این بازارها علاوه بر اینکه فعالان این عرصه امکان عرضه مستقیم و بدون واسطه محصولات تولیدی خود را دارند ، مصرف کنندگان نیز کالای مصرفی خود را به صورت تازه و سالم با قیمت مناسب تهیه می نمایند. 

این بازارهای هفتگی صرف نظر از ابعاد (کوچک و بزرگ) نه تنها تاثیر قابل توجهی بر اوضاع اقتصادی خانواده به ویژه خانواده روستایی می گذارد ، از طرف دیگر گستردگی و تنوع بازارهای سنتی روستایی و رواج آن به عنوان فرهنگ ملی و منطقه ای به ویژه در بین خانوارهای روستایی می تواند از اهمیت خاصی برخوردار باشد. 

بازارهای هفتگی هم در شهرها و هم در روستاها تشکیل می شوند و در روز بازار ، فروشندگان با برپایی چادر و پهن کردن بساط خود که اغلب محصولات کشاورزی و مواد غذایی است به استقبال مشتریان می روند و تلاش دارند تا با فریاد های وسوسه انگیز خود آنها را به سوی خود بکشانند.

این بازارها در گذشته از نظم و انضباط چندانی برخوردار نبودند اما اکنون فروشندگان بر اساس یک قانون نانوشته ملزم به رعایت نظم و ترتیب شده اند و هر یک با رعایت حریم خود تلاش دارند تا آن را رعایت نمایند و با دعواهای خود مشتریان را آزرده خاطر ننمایند. 

محصولاتی از قبیل سبزیجات و میوه های محلی متناسب با فصل و مواد غذایی مانند ماهی تازه، ماهی شور، پنیر، ماست، دوغ، گردو ، مرکبات ، سبزیجات ، ترشیجات، زیتون، باقلای محلی، کدو، برنج ، چادرشب، جوراب پشمی، ماست، دوغ محلی، گیاهان دارویی محلی، انواع صنایع آهنگری محلی نظیر داس، اره و بیل و پوشاک به همراه وسایل خانگی و ابزار کشاورزی، وسایل زینتی و هزار و یک محصول دیگر در این بازارهای هفتگی یافت می شود.

** بازار هفتگی، بازاری با تنوع کالا و حس تازگی

یک فرهنگی بازنشسته تنکابنی پس از خرید از دوشنبه بازار این شهر درباره ویژگی های این بازار هفتگی گفت : تازه و متنوع بودن محصولات در کنار قیمت مناسب موجب می شود که هر هفته به این بازار مراجعه کنم و مایحتاج مورد نیاز خود را خریداری نمایم.

مرضیه غلامی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : حضور زنان و مردان در کنار هم و تلاش برای کسب روزی حلال در انبوه رنگ‌ها و طعم‌های محصولات کشاورزی، صنایع دستی و سایر فرآورده‌های روستایی، انرژی مثبتی به خریداران می دهند و آنها را دست خالی باز نمی گرداند.

وی به مهمترین تفاوت بازارهای هفتگی با فروشگاه های بزرگ اشاره کرد و اظهار داشت : شاید در فروشگاه های بزرگ تنوع محصولات ارائه شده بیشتر از بازارهای هفتگی باشد اما شور و نشاطی که در بازارهای هفتگی به چشم می  خورد در این فروشگاه ها دیده نمی شود.

به گفته این شهروند، جریان زندگی در بازارهای هفتگی نسبت به فروشگاه های بزرگ نمود بیشتری دارد و صفا و سادگی فروشندگان روستایی را نمی توان با چیز دیگری عوض نمود و ضمن اینکه با خرید در بازارهای هفتگی به اقتصاد مردم روستاها کمک می شود.

وی یادآور شد : هر چقدر اقتصاد روستاها تقویت شود به همان میزان شاهد کاهش مهاجرت آنها به شهرها خواهیم بود و بنابراین خرید از بازارهای هفتگی می تواند آثار مثبت زیادی داشته باشد. 

**بازار های هفتگی ریشه در فرهنگ و آداب و رسوم مازنی ها

یک فعال اقتصادی در این باره گفت : بازارهای هفتگی گونه ای از بازارهای موقت هستند که از دیرباز محل خرید و فروش محصولات کشاورزی و دامی روستاییان و تبادل آن با محصولات شهری بوده است.

مهرداد یاراحمدی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : در استان مازندران به علت شرایط مساعد اقلیمی و رونق کشاورزی و دامپروری از یک سو و فاصله کم بین روستاها و شهرها از سوی دیگر، بازارهای هفتگی از گذشته تاکنون بیش از سایر نقاط کشور نقش پررنگی در اقتصاد و فرهنگ بومی منطقه ایفا می کنند.

وی اظهار داشت : این بازارها مشخصه هویتی مردم شمال کشور بویژه مازندران به شمار می روند و از کارکردهای اقتصادی و اجتماعی گسترده ای برخوردار هستند.

به گفته این فعال اقتصادی ، در بسیاری از کشورهای پیشرفته هنوز بازارهای محلی یا هفتگی دایر می شود و این مسئله تنها مختص به کشورهای در حال توسعه نیست.

وی حمایت از فروشندگان روستایی ، افزایش فضای تولید برای روستائیان ، بالا رفتن فرهنگ خرید و فروش ، برقراری امکان معاوضه کالا و کوتاه کردن دست واسطه ها را از آثار برپایی بازار های هفتگی برشمرد.

**بازار هفتگی ، تنها محل درآمدزایی روستاها

یکی از فروشندگان محصولات کشاورزی که در حال پهن کردن بساط خود در یکشنبه بازار سلمانشهر بود در این باره گفت : تعداد زیادی از جوانان برای گذران زندگی و کسب درآمد در بازارهای هفتگی مشغول به کار هستند و از این طریق امرار معاش می کنند.

میثم اشکوریان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : بازارهای هفتگی شهرهای غرب مازندران به دلیل جذابیت های خاص خود همیشه با استقبال مردم و حتی مسافران و گردشگران مواجه است و مشتریان علاوه بر خرید ، عکسی به یادگار از محوطه بازار و بساط های پهن شده می گیرند.

وی نبود سرپناه دائمی و سرویس بهداشتی را از جمله مشکلات فروشندگان این بازارها عنوان کرد و بیان داشت : در تابستان نور آفتاب و در زمستان باد و باران های شدید بر مشکلات فروشندگان می افزاید اما با این حال خم به ابرو نمی آورند و به کار خود ادامه می دهند.

اشکوریان خاطر نشان کرد : بسیاری از افرادی که در این بازارها مستقر هستند به دلیل نبود مشتری عمده و دائمی مجبورند مسافت زیادی را از روستای محل سکونت خود تا بازارهای هفتگی طی کنند و متحمل هزینه سنگین حمل و نقل شوند.

وی خواستار حمایت بیشتر مسئولان از تولید کنندگان محصولات کشاورزی و باغی در روستاها شد.

**برپایی بازارهای هفتگی ناشی از ضعف نظام توزیع

اما یک کارشناس اقتصادی دیدگاه متفاوتی نسبت به برپایی بازارهای هفتگی دارد و آن را ناشی از ضعف نظام توزیع در کشور می داند.

فرشاد فلاح زاده در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : نظام توزیع کالا و خدمات از جمله بخش‌های مهم در اقتصاد کشور محسوب می‌شود که از یک طرف کالا و خدمات را در اختیار مصرف کنندگان قرار می‌دهد و از طرف دیگر اطلاعات و نقدینگی را به بخش‌های تولیدی منتقل می‌کند.

وی اظهار داشت : روستاها محور تولید در کشور هستند و دغدغه آنها باید تنها تولید زیاد همراه با کیفیت بالا باشد و نباید وقت خود را صرف توزیع و فروش محصولات خود بکنند.

به گفته این کارشناس ، روستاییان از گذشته تاکنون همیشه با مشکل فروش محصولات خود مواجه بودند و همین مسئله باعث شد تا به ایجاد اینگونه بازارها در روستاها و حاشیه شهرها روی بیاورند.

فلاح زاده با بیان اینکه باید با ایجاد پایانه خرید محصولات تولیدی روستائیان دغدغه آنها را نسبت به فروش محصولاتشان کاهش داد ، خاطرنشان کرد : اگر این اتفاق بیافتد به واسطه گردش مالی زیادی که ایجاد خواهد شد ، رونق اقتصادی روستاها شتاب بیشتری خواهد گرفت.

وی یادآور شد : تا زمانی که ساختار نظام توزیع در کشور تقویت نشود برپایی بازارهای هفتگی به قوت خود باقی خواهد ماند.

جمعه بازار جویبار ، بازار امامزاده شاه رضا درروستای پهناب قائمشهر ، پنج شنبه بازار جاده قدیم آمل ، بابل، بهنمیر و امامزاده ابراهیم بابلسر ، چهارشنبه بازار قائمشهر، سه شنبه بازار میر بازار بابلسر و یکشنبه بازار آمل از قدیمی ترین بازارهای هفتگی با قدمت بیش از 50سال درمرکز و شرق استان می باشند.

همچنین در غرب مازندران نیز بازارهای هفتگی ، شنبه بازار خرم آباد ، دوشنبه بازار تنکابن ، سه شنبه بازار نوشهر ، چهارشنبه بازار سلیمان آباد و نشتارود و یکشنبه بازار سلمانشهر دایر هستند.